Logo Jantina van der Waal

Praktijk voor Natuurgeneeskunde

Jantina van der Waal

Een vitamine B12 tekort kan allerlei symptomen geven waarbij niet aan vitamine B12 gedacht wordt. Daarom wil ik hier een aantal belangrijke aspecten van vitamine B12 onder de aandacht brengen

Werking

Vitamine B12 heeft een aantal belangrijke functies in het lichaam:

  1. het is nodig bij de celdeling. Celdeling gebeurt de hele dag door. Sommige weefsels delen snel, zoals slijmvlies en rode bloedcellen, andere delen langzamer, zoals botweefsel en zenuwweefsel.
  2. het is nodig bij de omzetting van homocysteine. Een verhoogd homocysteine gehalte zorgt voor dichtslibben van bloedvaten.
  3. het is nodig bij de aanmaak van de myelineschede om de zenuwcellen. De myelineschede zorgt voor een isolerende laag om de zenuwuitlopers heen. Deze laag is vooral van belang voor de snelheid waarmee de zenuw zijn signalen doorgeeft.


Opname in het lichaam

Vitamine B12 is gebonden aan dierlijke eiwitten. Deze worden in de maag losgemaakt onder invloed van maagzuur en pepsine. De maag maakt een stof, Intrinsic Factor (IF) die aan B12 bindt. In de twaalfvingerige darm is een enzym van de alvleesklier nodig. Aan het eind van de dunne darm wordt B12 van de IF losgemaakt en opgenomen in het bloed. Van daaruit gaat het naar de lever of de cellen, waar nog een bewerking moet plaatsvinden om het zijn volledige werkzaamheid te geven.
Bij deze processen kan heel wat misgaan:
a. Worden er voldoende dierlijke eiwitten gegeten?
b. Maakt de maag voldoende maagzuur?
c. Maakt de maag voldoende pepsine?
d. Maakt de maag voldoende IF?
e. Is de alvleesklierwerking voldoende?
f. Is de opname in de dunne darm voldoende?
g. Gaat de laatste bewerking in de lever of in de cel goed?

Bij heel wat mensen zit het probleem in de maag. Vooral bij ouderen loopt de aanmaak van maag- en darmsappen terug, waardoor er langzaam een B12 tekort kan optreden. Maar ook darmproblemen kunnen de opname verhinderen, evenals het gebruik van bepaalde medicijnen. Het gebruik van lachgas bij een operatie kan de hele B12 voorraad in één keer vernietigen.


Symptomen bij tekort
1. de snel delende weefsels gaan gebreken vertonen, zich uitend in bijvoorbeeld bloedarmoede of slijmvliesproblemen.
2. het zenuwstelsel gaat gebreken vertonen. Deze kunnen heel divers zijn: trillingen, onzeker lopen, tintelingen, gevoelloosheid, duizelingen, geheugenstoornissen, depressies, etc.
3. verhoogd homocysteine gehalte zorgt voor dichtslibben van de bloedvaten, dus kan infarcten veroorzaken, zowel in de hersenen als in het hart. Ook hierdoor kunnen problemen in het zenuwstelsel ontstaan.

Een vitamine B12 tekort kan dus lijken op tal van andere ziektes. Soms zijn deze ziektes inderdaad ook aanwezig maar worden de symptomen versterkt als er tegelijk ook een B12 tekort is.

Testen

Om het vitamine B12-gehalte te bepalen wordt een bloedonderzoek gedaan. Daarbij wordt B12 bepaald, en wordt gekeken of de rode bloedcellen vergroot zijn.

Probleem van deze testen:
a. Als normaal wordt een waarde aangehouden tussen de 150 en 750 pmol/l. Een heleboel mensen met klachten die op een B12 tekort wijzen zitten echter boven de 150, en knappen wel op van B12 therapie. Het is beter een onderwaarde aan te houden van minimaal 300, bij voorkeur zelfs 400 , en het is bekend dat er ook mensen zijn met een bloedwaarde van 550 die klachten hebben en van B12 therapie opknappen. Wees dus zo eigenwijs om naar de gemeten waardes te vragen en neem geen genoegen met “goed”of “normaal”.
b. Het B12 tekort is voor het eerst ontdekt bij patiënten met vergrote, maar te weinig, rode bloedcellen, (pernicieuze anemie). Niet elke patiënt met B12 tekort hoeft deze celvergroting echter te hebben. Het ontbreken van vergrote rode bloedcellen wil dus niet zeggen dat er geen B12 tekort is.
c. Door een hoog foliumzuur gehalte of bepaalde medicijnen wordt de test onbetrouwbaar. Het lijkt alsof er voldoende B12 is, maar dat is niet zo.

Betere testen:
Er zijn twee stoffen die omgezet worden onder invloed van B12 en die goed in het bloed te meten zijn. Dat zijn:
1. homocysteine: deze stof kan echter ook door andere stoffen omgezet worden. Een hoog homocysteine gehalte kan dus op een B12 tekort wijzen, een normaal gehalte zegt nog niks, omdat het dan omgezet kan zijn door andere stoffen.
2. methylmalonzuur (MMZ of MMA). Het gehalte MMA is de beste indicator voor de hoeveelheid werkzame B12. MMA wordt door B12 omgezet, en voor zover we nu weten door geen enkele andere stof. Verhoogd MMA wijst dus op een slechte omzetting. MMA kan in het bloed gemeten worden, maar een urinetest is veel betrouwbaarder.

Misvattingen:
a. B12 tekort ontstaat langzaam. Het kan zijn dat de symptomen zich langzaam ontwikkelen, bijvoorbeeld als er wel opgenomen wordt maar net iets te weinig. Het kan echter ook heel snel gaan, als er ineens een totale opnamestop is, bijvoorbeeld doordat het lichaam zijn eigen IF afbreekt.
b. B12 tekort komt alleen voor bij ouderen. Dit is helaas niet waar. Zelfs baby’s kunnen al een tekort hebben. Bij onbegrepen symptomen is dus bij alle leeftijdsgroepen een goede test op zijn plaats (zie boven)


Therapie:

- Bij een ernstig tekort wordt vitamine B12 aangevuld met injecties. Hierbij wordt een vorm ingespoten die nog in de cellen bewerkt moet worden. Als het probleem bij het celproces zit helpt deze aanvulling dus niet. Een B12 die nauwelijks meer bewerking behoeft (methylcobalamine) kan in het buitenland besteld worden, alleen door artsen.
- Aanvulling en op peil houden van B12 door middel van zuigtabletten is ook mogelijk. Deze vorm komt via het slijmvlies van de mond in het bloed terecht en omzeilt zo de route via maag en darm. De meest verkochte zuigtabletten in Nederland zijn helaas niet de beste. Deze bevatten cyanocobalamine, een vorm die voor het grootste deel weer uitgeplast wordt. Beter is adenosylcobalamine, methylcobalamine, of dibencozide –coenzym B12. Voor de namen van de firma’s die deze vormen in hun assortiment hebben kunt u kontakt met mij opnemen.
NB!! Een opnamestoornis gaat niet zomaar vanzelf over. Bij de meeste mensen moet de B12 therapie dus levenslang volgehouden worden!!

Als er vermoeden bestaat van een B12 tekort is het van belang zo snel mogelijk en volledig te laten testen. Een langduriger tekort kan tot onherstelbare zenuwschade leiden.

Natuurgeneeskundige therapie:

Bij een geconstateerd B12 tekort is de allereerste therapie: aanvullen!! Daarnaast kan de natuurgeneeskunde ingezet worden om te kijken of er iets aan de oorzaken van het tekort gedaan kan worden. Hiervoor kunt u een afspraak maken bij mijn praktijk.